1. Wstęp
2. Wartości wychowawcze
3. Treści wychowawcze ujęte w programie ścieżek przedmiotów nauczania
4. Opis różnorodnych działań wychowawczych
5. Opis tradycji szkolnych (stałych uroczystości - ramowy harmonogram
6. Zajęcia pozalekcyjne
7. Formy pomocy dla samorządu uczniowskiego
8. System motywacyjny w wychowaniu (nagrody i kary)
9. Kryteria oceniania zachowania uczniów

1. Wstęp

Niniejszy program ujęty jest w formie rejestru różnych działań wychowawczych . Zawiera on spis wartości wychowawczych, zapis szkolnych uroczystości wynikających z tradycji szkoły , ofertę zajęć pozalekcyjnych o charakterze kulturalnym i sportowym, program działań Samorządu Uczniowskiego oraz system działań motywacyjnych . Ponadto zawiera kryteria ocen zachowania, sposoby nagradzania i kar.
Ostatni element programu to sylwetka absolwenta i wykaz umiejętności, w jakie wyposażony został uczeń w procesie edukacji i wychowania.
Koncepcja wychowawcza ujęta w tym programie opiera się na tradycji szkoły, pracy Samorządu Uczniowskiego i sprawdzonych już wcześniej działaniach grup wiekowych.
Właściwe wywiązywanie się z obowiązków szkolnych, kształcenie poczucia odpowiedzialności, funkcjonowanie w grupie i współpraca z rówieśnikami powinny być priorytetami. Czasy, w jakich żyjemy, stawiają także nowe wyzwania - przygotowanie młodzieży do integracji europejskiej z zachowaniem jednak poczucia odrębności narodowej i dziedzictwa kulturowego. Istotnym elementem pracy wychowawczej musi być również wdrażanie młodzieży do właściwego wyboru dalszego kształcenia.
Cele pracy wychowawczej tego programu zostały ujęte w hasła poszczególnych klas 1 - 3 gimnazjum.

Główny cel wychowawczy.

Osiąganie przez ucznia pełni rozwoju osobowego oraz przygotowanie do życia w rodzinie, społeczności lokalnej, państwie i we wspólnocie europejskiej.

2. Szczegółowe wartości wychowawcze.
   • Poznawanie zainteresowań i wrażliwości poznawczej na przejawy prawdy, dobra i piękna w świecie.
   • Rozbudzanie wewnętrznej potrzeby uczenia się, odkrywanie świata, badanie relacji między różnymi zjawiskami i dziedzinami działalności człowieka.
   • Uczenie samodzielności, odpowiedzialności za siebie i innych oraz tolerancji.
   • Wspieranie w osiąganiu własnych celów życiowych poprzez rzetelną pracę.
   • Uczenie szacunku do tradycji i kształtowanie postaw patriotycznych.
   • Kształtowanie wewnętrznej potrzeby doskonalenia się oraz umiejętności z nią związanych.
   • Rozwijanie aktywności społecznej.
   • Wspieranie w działaniach na rzecz propagowania idei integracji europejskiej.
   • Kształtowanie umiejętności właściwego wyboru zawodu oraz kierunku dalszego kształcenia.
   
   
   
   SYLWETKA ABSOLWENTA
   
   
   
   1. Jest zdrowy, sprawny fizycznie.
   2. Potrafi obserwować i kojarzyć fakty.
   3. Rozumie i umiejętnie okazuje swoje uczucia.
   4. Aktywnie poszukuje prawdy; odkrywa i rozwija swoje zainteresowania.
   5. Posiada umiejętność wartościowania, oceny własnych zachowań; jest otwarty, autentyczny, ma odwagę cywilną.
   6. Dba o porządek, ład i punktualność; jest rzetelny i wytrwały; umiejętnie stawia sobie cele i osiąga je.
   7. Jest twórczy, zdolny do myślenia refleksyjnego.
   8. Umiejętnie współpracuje w grupie, kontaktuje się z innymi, również w obcym języku.
   9. Jest aktywny w działaniu na rzecz środowiska. Czuje się odpowiedzialny za środowisko społeczne i przyrodnicze.
   10. Jest dumny z bycia Polakiem.
   • Ciekawy świata
   • Twórczy
   • Samodzielny
   • Odpowiedzialny
   • Tolerancyjny
   • Aktywny społecznie
   • Komunikatywny
   • patriota
   3. Treści wychowawcze ujęte w programie ścieżek i przedmiotów nauczania.
   Ścieżki edukacyjne zawierają cele kształcenia i wychowania. Są one realizowane w ramach nauczania na różnych przedmiotach, a także wchodzą w program wychowawczy. W gimnazjum realizowane są następujące cele:
   
   EDUKACJA REGIONALNA
   • pogłębianie znajomości historii i tradycji regionu,
   • budzenie uczuć patriotycznych
   • animacja działań na rzecz środowiska lokalnego,
   • działalność Młodzeżowej Rady Miasta i Forum Gimnazjalistów
   EDUKACJA EKOLOGICZNA
   • uświadomienie potrzeby dbania o środowisko jako przedłużenie dbałości o swoje zdrowie,
   • rozwijanie wrażliwości na problemy środowiska naturalnego i potrzeby jego ochrony przed dewastacją,
   • organizowanie działań służących poprawie stanu środowiska w najbliższym otoczeniu,
   • podejmowanie działań ekologicznych w najbliższym otoczeniu i we własnym życiu,
   • rozwijanie umiejętności przestrzegania ładu i porządku w miejscach publicznych,
   EDUKACJA CZYTELNICZO - MEDIALNA
   • przygotowanie do świadomego i odpowiedzialnego korzystania ze środków masowej komunikacji (telewizja, komputer, prasa itp.),
   • kształtowanie szacunku do polskiego dziedzictwa kulturowego w związku z globalizacją kultury masowej,
   • rozbudzanie potrzeb czytelniczych.
   EDUKACJA FILOZOFICZNA
   • wdrażanie do refleksji,
   • kształtowanie wrażliwości moralnej,
   • zachęcanie do bliższego i głębszego poznania samego siebie,
   • rozwijanie umiejętności filozoficznego określenia prawdy, wolności i innych wartości,
   KULTURA POLSKA NA TLE TRADYCJI ŚRÓDZIEMNOMORSKIEJ
   • rozumienie ciągłości rozwoju kultury i trwałości ludzkich osiągnięć,
   • wiązanie aktualnych wydarzeń społecznych, politycznych i kulturalnych z przeszłością,
   • dostrzeganie w kulturze antycznej korzeni tożsamości kulturowej Polski i Europy.
   EDUKACJA EUROPEJSKA
   • rozwijanie tożsamości europejskiej budowanej na gruncie miłości do małej i wielkiej ojczyzny,
   • rozumienie szans i zagrożeń dla Polski wynikających z integracji europejskiej,
   • budzenie świadomości: "jestem Polakiem, więc jestem Europejczykiem",
   • rozwijanie umiejętności potrzebnych w nawiązywaniu współpracy europejskiej na poziomie indywidualnym, grupowym i państwowym.
   EDUKACJA PROZDROWOTNA
   • kształtowanie zdrowego stylu życia,
   • inspirowanie harmonijnego rozwoju,
   • poznanie własnej sfery uczuciowej,
   • rozwijanie umiejętności okazywania własnych emocji
   OBRONA CYWILNA
   • przygotowanie do prawidłowego współdziałania w przypadku wystąpienia zagrożenia zbiorowego
   4. Opis różnorodnych działań wychowawczych.
   PEDAGOG:
   1. Indywidualna opieka nad uczniami zagrożonymi.
      1. Kontakty indywidualne z rodzicami.
      2. Poddanie uczniów zagrożonych demoralizacją i niedostosowaniem społecznym systematycznej obserwacji.
      3. Kierowanie uczniów na badania do poradni (obserwacja, wypełnianie skierowań).
      4. Kierowanie uczniów z trudnościami w nauce i sprawiającymi trudności wychowawcze do OHP (zbieranie informacji o przebiegu nauki).
      5. Realizacja obowiązku szkolnego.
      6. Występowanie do sądu z wnioskami w sprzwach opiekuńczych.
      7. Obserwacja i doradztwo dla rodzin patologicznych i mających problemy z dziećmi.
   2. Opieka materialna.
      1. Kwalifikowanie uczniów do żywienia bvezpłatnego.
      2. Przydzielanie uczniom z rodzin o trudznej sytuacji materialnej zapomóg stałych i doraźnych.
      3. Kierowanie wniosków o założenie rodzin zastępczych.
      4. Organizowanie zbiórki odzieży, podręczników szkolnych.
   3. Profilaktyka.
      1. Kierowanie uczniów na badania psychologiczno pedagogiczne, logopedyczne.
      2. Popularyzowanie wśród młodzieży zagadnień prawnych.
      3. Wystąpienia na zebraniach dla rodziców, nauczycieli.
      4. Organizowanie warsztatów dla uczniów.
   4. Preorientacja zawodowa.
      1. Pełna informacja dla uczniów, rodziców, nauczycieli o szkołach ponadgimnazjalnych.
      2. Udział w "dniach otwartych" w szkołach ponadgimnazjalnych.
      3. Informowanie uczniów i ich rodziców o potrzebach lokalnego rynku pracy.
   5. Współpraca z wychowawcami klas.
   6. Indywidualne rozmowy z rodziczmi, opiekunami uczniów.
   5. Opis tradycji szkolnych
   1. Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego.
   2. Wybory do Samorządu Uczniowskiego
   3. Sprzątanie Świata.
   4. Dzień Chłopaka
   5. Dzień Edukacji Narodowej:
   • galeria portretów nauczycieli.
   • konkurs na najbardziej lubianego nauczyciela i najsurowszego.
   6. Obchody Dnia Niepodległości:
   • gimnazjalne "otrzęsiny",
   • Bal Niepodległościowy
   7. Gimnazjalia - "Wielkie Dionizje".
   8. Wigilia Bożego Narodzenia i Wielkanoc:
   • konkursy bożonarodzeniowe i wielkanocne,
   • spotkanie wigilijne w klasach.
   9. Bale karnawałowe:
   • dyskoteka ostatkowa,
   • Poczta Walentynkowa (luty).
   10. Pierwszy Dzień Wiosny:
   • Festiwal Piosenki Szkolnej.
   11. Gimnazjalny "Wygibus".
   12. Dzień Ziemi:
   • wycieczki ekologiczne
   • przydział terenów zielonych do opieki poszczególnym klasom,
   • konkursy ekologiczne
   13. Miesiąc Pamięci Narodowej:
   • zebranie wiadomości na temat lokalnych miejsc pamięci (cmentarze, tablice pamiątkowe)
   • wycieczki i spotkania z ciekawymi ludźmi.
   14. Obchody Świąt Narodowych:
   • Konstytucji 3 Maja,
   • 11 listopada
   15. Gimnazjalne Dni Kultury Europejskiej.
   • Bal Narodów.
   16. Dzień Sportu.
   17. Międzynarodowy Dzień Dziecka.
   18. Konkursy:
   19. okolicznościowe (bożonarodzeniowy, wielkanocny),
   20. przedmiotowe.
   19. Redagowanie gazetki szkolnej.
   20. Pożegnanie absolwentów :
   • Dyskoteka dla III klas (absolwentów Gimnazjum),
   • Uroczystość zakończenia szkoły z udziałem rodziców, uczniów i zaproszonych gości.
   21. Biblioteka:
   • Dni Kultury Książki i Prasy.
   22. Świetlica:
   • spotkania z ciekawymi ludźmi,
   • wystrój stołówki szkolnej.
   23. Współpraca ze środowiskiem i instytucjami:
   • Domem Małego Dziecka,
   • Ośrodkiem Interwencji Kryzysowej,
   • Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej,
   • Komendą Policji (bezpieczna droga do szkoły, bezpieczeństwo na osiedlu),
   • akcje charytatywne dla PCK i innych organizacji.
   24. Współpraca z rodzicami:
   • spotkania z rodzicami (co dwa miesiące),
   • pozyskiwanie pomocy rodziców w sprawach wychowawczych i finansowych,
   • włączenie rodziców do organizacji imprez (festyny, Dzień Dziecka),
   • spotkania Rady Rodziców z Samorządem Uczniowskim,
   • organizowanie wystaw prac dzieci podczas zebrań z rodzicami i wywiadówek.
   25. Galeria Prac Dzieci:
   • eksponowanie prac uczniowskich na korytarzach szkoły.
   26. Kronika Szkoły.
   
   
   6. Zajęcia pozalekcyjne:
   • Sekcja piłki nożnej.
   • Sekcja gimnastyki artystycznej.
   • Sekcja tenisa stołowego.
   • Sekcja piłki siatkowej.
   • Sekcja piłki koszykowej.
   • Koło teatralne.
   • Koło informatyczne.
   • Koło muzyczne.
   • Koło matematyczne.
   • Koło polonistyczne.
   • Koło fizyczne.
   • Koło historyczne.
   • Koło turystyczno - krajoznawcze "Guliwer".
   • Klub Europejski.
   7. Formy pomocy dla samorządu uczniowskiego.
   ORGANIZACJA PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO
   1. Samorząd Uczniowski Gimnazjum nr 21 tworzą :
   • Rada Samorządu Uczniowskiego,
   • członkowie Samorządu Uczniowskiego.
   2. Członkowie SU działają w sekcjach samorządowych, których celem jest pozyskiwanie do działania jak największej liczby uczniów szkoły.
      
   Są to sekcje:
   • organizacyjna,
   • porządkowa,
   • redakcyjna ( gazetka, radio ),
   • plastyczna,
   • kulturalno - oświatowa.
   3. Główne zadania sekcji:
   • organizacyjna
   • inicjowanie i udział w organizacji imprez szkolnego,
   • utrzymywanie stałego kontaktu z samorządami klasowymi, nauczycielami - opiekunami ciągów klasowych,
   • porządkowa
   • pomoc w organizacji imprez szkolnych,
   • przeciwdziałanie aktom wandalizmu i agresji w szkole
   • plastyczna:
   • oprawa plastyczna imprez szkolnych,
   • gazetka ścienna SU,
   • udział w organizowaniu konkursów szkolnych.
   • kulturalno - oświatowa;
   • organizowanie spotkań klubu dyskusyjnego.
   4. Przewodniczący sekcji w porozumieniu z ich członkami opracowują szczegółowe plany pracy sekcji.
   5. Sposoby pozyskiwania funduszy pozabudżetowych na działalność SU:
   • organizowanie odpłatnych zabaw szkolnych,
   • podjęcie inicjatywy poszukiwania sponsorów SU.
   ZASADY FUNKCJONOWANIA I ZADANIA SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO
   
   
   1. W szkole działa Samorząd Uczniowski, który tworzą wszyscy uczniowie Gimnazjum nr 21.
   2. Praca w ciągach klasowych:
   • różne działania wychowawcze specyficzne dla danych klas.
   1. Wdrażanie do współpracy w samorządzie szkolnym poprzez:
   • wybór samorządów klasowych,
   • dyżury uczniowskie w klasach,
   • troskę o mienie szkolne i tereny wokół szkoły.
   4. Zasady wybierania i działalności organów samorządu określa regulamin uchwalony przez ogół uczniów w głosowaniu równym, tajnym i powszechnym, Organy samorządu ( Rada SU ) są jedynymi reprezentantami ogółu uczniów.
   5. Regulamin Samorządu Uczniowskiego nie jest sprzeczny ze statutem szkoły.
   6. Samorząd Uczniowski może przedstawić Radzie Rodziców, Radzie Pedagogicznej oraz dyrektorowi szkoły wnioski i opinie we wszystkich sprawach szkoły w szczególności dotyczących realizacji podstawowych praw uczniów, takich jak:
   • prawo do zapoznania się z programem nauczania wychowawczym i opiekuńczy, ich treścią, celami i stawianymi wymaganiami,
   • prawo do jawnej i umotywowanej oceny postępów w nauce i zachowaniu,
   • prawo do organizowania życia szkolnego, umożliwiające zachowanie właściwych proporcji między wysiłkiem szkolnym a możliwościami zaspokajania i rozwijania swoich zainteresowań,
   • prawo redagowania i wydawania gazetki szkolnej,
   • prawo organizowania działalności kulturalnej , oświatowej, sportowej oraz rozrywkowej, zgodnie z własnymi potrzebami i możliwościami organizacyjnymi szkoły,
   • Samorząd Uczniowski ma prawo wyboru nauczyciela pełniącego rolę opiekuna
   
   
   
   8. System motywacyjny w wychowaniu (nagrody i kary)
   
   Nagrody:
   
   
   1. Uczeń może otrzymać nagrodę za:
   • wzorową naukę i zachowanie,
   • prace społeczną na rzecz klasy, szkoły i środowiska,
   • aktywną działalność w kołach zainteresowań i organizacjach uczniowskich,
   • wysokie osiągnięcia w konkursach, olimpiadach, turniejach.
   2. Rodzaje nagród:
   • pochwała udzielona przez nauczyciela przedmiotowego lub wychowawcę klasy,
   • pochwała udzielona przez opiekuna grupy wiekowej na apelu lub w innej formie,
   • pochwała udzielona przez dyrektora szkoły na apelu ogólnoszkolnym w obecności rodziców ( opiekunów ) lub z powiadomieniem rodziców w formie listu pochwalnego,
   • nagroda przyznana na koniec roku szkolnego według odrębnego regulaminu, za całokształt osiągnięć w nauce i pracy społecznej w roku szkolnym.
   
   Kary:
   
   
   1. Uczeń może być ukarany za nieprzestrzeganie Regulaminu Szkoły, lekceważenie nauki i innych obowiązków szkolnych, za postępowanie wywierające szkodliwy wpływ na społeczność uczniowską oraz naruszanie zasad współżycia społecznego .
   2. Rodzaje kar:
   • upomnienie nauczyciela przedmiotowego lub wychowawcy klasy z powiadomieniem rodziców,
   • upomnienie udzielone przez opiekuna grupy wiekowej na apelu lub w innej formie z powiadomieniem rodziców,
   • upomnienie Dyrektora Szkoły w obecności rodziców karanego ucznia,
   • przeniesienie ucznia do klasy równoległej w danej szkole,
   • przeniesienie ucznia do innej szkoły.
   3. Uczeń ma prawo do odwołania się od kary do wychowawcy klasy lub przedstawicieli Samorządu Uczniowskiego.
   4. Uczeń sprawiający trudności wychowawcze jest kierowany pod opiekę pedagoga szkolnego i Szkolnej Komisji Opiekuńczo - Wychowawczej.
   
   
   Zatwierdzony na Radzie Pedagogicznej dnia 29 sierpnia 2002 r.
   
   
   9. Kryteria oceniania zachowania uczniów
   
   
   REGULAMIN OCENY ZACHOWANIA.
   
   
   1. Ocena zachowania ucznia wyraża opinię szkoły o spełnieniu przez ucznia obowiązków szkolnych, jego kulturze osobistej. Postawie wobec kolegów i innych osób. Uwzględniając w szczególności:
   • Funkcjonowanie ucznia w środowisku szkolnym,
   • Respektowanie zasad współżycia społecznego i ogólnie przyjętych norm etycznych.
   2. Ocenę zachowania śródroczną o końcoworoczną, ustala się według następującej skali:

   wzorowe	wz
   dobre	db
   poprawne	pop
   nieodpowiednie	ndp

   
   
   
   3. Ocena zachowania nie może mieć wpływu na:
   • oceny z zajęć edukacyjnych,
   • promocję do klasy programowo wyższej lub ukończenie szkoły.
   4. Ocena zachowania ustalona przez wychowawcę jest ostateczna.
   
   
   Kryteria ocen:
   
   POPRAWNE:
   
   
   • Uczeń systematycznie i punktualnie uczęszcza na zajęcia szkolne. Dopuszcza się:
   1. w szkole podstawowej - 5 godzin nieobecności nieusprawiedliwionych i 5 spóźnień (suma = 10 godzin)
   2. w gimnazjum - 10 godzin nieobecności nieusprawiedliwionych i 5 spóźnień
   • Uczestniczy w lekcji, nie zakłócając jej toku.
   • Wykazuje poszanowanie dla własności osobistej i zbiorowej.
   • Zachowanie ucznia czasami budzi zastrzeżenia nauczycieli.
   • Przestrzega higieny osobistej i estetyki wyglądu.
   • Dba o swoje zdrowie i nie ulega nałogom.
   • Przygotowuje się do lekcji zgodnie ze swoimi możliwościami intelektualnymi.
   • Zna i stosuje zasady regulujące życie szkoły.
   
   
   DOBRE:
   
   Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie kryteria dotyczące oceny poprawnej, a ponadto:
   
   
   • Systematycznie i punktualnie uczęszcza na zajęcia szkolne. Dopuszcza się 6 godzin nieobecności nieusprawiedliwionych i 3 spóźnienia w semestrze dla uczniów gimnazjum.
   • Aktywnie uczestniczy w lekcji.
   • Dba o kulturę słowa i nie narusza godności własnej i innych .
   • Nie ulega nałogom.
   • Wywiązuje się z zadań powierzonych mu przez nauczycieli oraz opiekunów organizacji szkolnych.
   • Aktywnie bierze udział w zajęciach klasy i szkoły.
   
   
   WZOROWE:
   
   Ocenę wzorową otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie kryteria oceny dobrej, a ponadto:
   
   
   • Uczeń bardzo systematycznie i punktualnie uczęszcza na zajęcia szkolne. Wszystkie godziny i spóźnienia ma usprawiedliwione ( w ciągu 2 tygodni ).
   • Szczególnie wyróżnia się kulturą słowa, sposobem bycia, higieną osobistą i wyglądem zewnętrznym.
   • Wykazuje inicjatywę, pomysłowość, prowadzi efektywną działalność z racji powierzonej funkcji w zakresie zajęć pozalekcyjnych, współpracuje z uczniami i nauczycielami w organizowaniu imprez na terenie szkoły i poza nią.
   • Spełnia przynajmniej jeden z warunków:
   1. reprezentuje szkołę w konkursach międzyszkolnych (przynajmniej w jednym);
   2. reprezentuje szkołę w międzyszkolnych zawodach sportowych (zajmując miejsca od 1 do 5)
   3. bardzo aktywnie uczestniczy w pracach samorządu szkolnego i klasowego.
   • Nie ulega nałogom.
   
   
   NIEODPOWIEDNIE:
   
   OCENĘ NIEODPOWIEDNIĄ OTRZYMUJE UCZEŃ, KTÓRY DOPUŚCIŁ SIĘ CHOCIAŻ JEDNEGO Z PONIŻSZYCH UCHYBIEŃ.
   
   
   • Rażąco narusza regulamin szkoły, a zastosowane przez szkołę i dom rodzinny środki wychowawcze nie odnoszą skutku.
   • Nagminnie opuszcza i spóźnia się na zajęcia szkolne (powyżej 10 godzin nieobecności i 5 spóźnień)
   • Nie przejawia chęci poprawy swojego zachowania.
   • Nie uczestniczy w życiu klasy i szkoły.
   • Świadomie niszczy mienie szkolne.
   • Wchodzi w konflikt z prawem:
   • oszustwa i fałszerstwa dokumentów
   • wymuszanie
   • wnoszenie i spożywanie alkoholu, palenie papierosów
   • używanie i rozprowadzanie środków odurzających
   • udział w kradzieżach i rozbojach
   
   
   
   
   Zatwierdzony na Radzie Pedagogicznej dnia 10 kwietnia 2002 r.